کمردرد ناشی از مشکل عصب به سیاتیک اشاره دارد. این یک عصب بزرگ است که از قسمت پایین پشت به پایین پشت هر پا جریان دارد. هنگامی که مصدومان چیزی یا قرار می دهد در عصب سیاتیک فشار، می تواند درد در پایین کمر که گسترش به لگن، باسن و پا شود. تا 90٪ از افراد بدون جراحی از سیاتیک بهبود می یابند. در این مقاله از سایت دکتر پویان علوی نژاد، متخصص ارتوپد و جراح آرتروسکوپی زانو به موضوع درمان سیاتیک می پردازیم:
علائم سیاتیک
شایع ترین علامت سیاتیک درد کمر است که از طریق لگن و باسن و پایین یک پا گسترش می یابد. این درد معمولاً فقط روی یک پا تأثیر می گذارد و ممکن است هنگام نشستن ، سرفه یا عطسه ، بدتر شود. همچنین ممکن است پا در بعضی مواقع احساس بی حسی ، ضعف یا سوزن شدن کند. علائم سیاتیک به طور ناگهانی ظاهر می شود و ممکن است روزها یا هفته ادامه یابد.
- درد تیرکشنده در پشت پا
شایعترین علامت؛ درد معمولاً از ناحیه باسن شروع میشود و به سمت پشت ران، ساق و گاهی انگشتان پا کشیده میشود. - درد پایین کمر
درد ممکن است از کمر آغاز شده و به پا انتشار یابد. - سوزش، بیحسی یا گزگز
در مسیر عصب سیاتیک، معمولاً در ران یا ساق پا احساس سوزنسوزن شدن، بیحسی یا خوابرفتگی تجربه میشود. - ضعف عضلات پا
ممکن است توان حرکتی پا یا مچ کاهش یابد؛ بهویژه هنگام بالا آوردن پا یا راه رفتن روی پاشنه یا پنجه. - افزایش درد هنگام نشستن یا ایستادن طولانی
فشار روی عصب در وضعیت نشسته یا ایستاده طولانی باعث تشدید علائم میشود. - دردی که با عطسه، سرفه یا خم شدن بدتر میشود
این موارد باعث افزایش فشار داخل دیسک و تشدید فشار روی عصب سیاتیک میشوند. - درد فقط در یک سمت بدن
برخلاف دردهای عضلانی معمول، سیاتیک معمولاً فقط یک سمت باسن و پا را درگیر میکند.
سیاتیک یا کمردرد؟
تا 85٪ آمریکایی ها در طول زندگی نوعی از کمردرد را تجربه می کنند. اما این همیشه شامل عصب سیاتیک نیست. در بسیاری از موارد ، کمردرد نتیجه بیش از حد یا فشار کشیدن عضلات کمر است. آنچه که اغلب سیاتیک را از هم جدا می کند ، نحوه تابش درد در زیر پا و پا است. ممکن است احساس گرفتگی پای بدی باشد که روزها ادامه دارد.
تشخیص سیاتیک
برای تشخیص سیاتیک از روش های زیر استفاده می شود:
معاینه توسط پزشک
برای تعیین اینکه سیاتیک شما وجود دارد ، پزشک از شما سؤال می کند که چگونه درد شروع شده و دقیقاً در کجا واقع شده است. ممکن است از شما خواسته شود که چمباتمه بزنید ، روی پاشنه پا یا انگشتان پا راه بروید ، یا پا را بدون خم شدن زانو بلند نکنید. این آزمایشات عضلانی می تواند به پزشک شما کمک کند تا تشخیص دهد عصب سیاتیک تحریک شده است یا خیر.
تصویربرداری
پزشک شما ممکن است برای گرفتن اطلاعات بیشتر درباره مکان و علت عصب تحریک شده ، آزمایشات تصویربرداری مانند MRI را سفارش دهد. MRI می تواند تراز دیسک های مهره ای ، رباط ها و عضلات را نشان دهد. سی تی اسکن با استفاده از رنگ کنتراست همچنین می تواند تصویر مفیدی از نخاع و اعصاب را ارائه دهد. تعیین علت سیاتیک می تواند به راهنمایی دوره درمانی کمک کند. اشعه ایکس می تواند به شناسایی ناهنجاریهای استخوانی کمک کند ، اما نمی تواند مشکلات عصبی را تشخیص دهد.
عوارض مربوط به سیاتیک
اگر دچار از بین رفتن مثانه یا کنترل روده هستید ، سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید. این می تواند نشانه اورژانس پزشکی باشد که برای جلوگیری از آسیب دائمی نیاز به عمل جراحی دارد. خوشبختانه این عارضه نادر است. بیشتر موارد سیاتیک طی چند روز یا چند هفته از بین می رود و هیچ آسیبی به ماندگار نمی رساند.پیج اینستاگرام دکتر پویان علوی نژاد
روش های درمان سیاتیک
🔹 ۱. درمانهای خانگی و مراقبتی اولیه
- استراحت نسبی (نه مطلق) برای ۲–۳ روز اول
- استفاده از کمپرس گرم یا سرد روی ناحیه کمر و باسن
- پرهیز از نشستن طولانی یا حرکات سنگین
- بالا نگهداشتن پاها هنگام استراحت برای کاهش فشار روی عصب
🔹 ۲. داروهای خوراکی یا تزریقی
- مسکنهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن
- داروهای شلکننده عضلات برای کاهش اسپاسم
- داروهای کورتونی خوراکی یا تزریقی در موارد شدید
- داروهای ضد تشنج یا ضد افسردگی خاص (برای کنترل دردهای عصبی مزمن)
🔹 ۳. فیزیوتراپی و ورزش
- تمرینات کششی و تقویتی برای عضلات کمر، باسن و شکم
- درمانهای دستی و ماساژ درمانی تخصصی
- الکتروتراپی (TENS) یا درمان با اولتراسوند
- اصلاح نحوه نشستن، ایستادن و بلند کردن اجسام
🔹 ۴. درمانهای غیرجراحی تخصصی
- تزریق اپیدورال استروئید برای کاهش التهاب ریشه عصب
- اوزونتراپی برای کاهش التهاب دیسک و بهبود سریعتر
- درمان با لیزر پرتوان برای تسکین درد و کاهش تورم عصب
🔹 ۵. جراحی (در موارد خاص و شدید)
دیسک بهصورت واضح باعث فشار مستقیم بر عصب شده باشد
فقط در صورتی توصیه میشود که:
درد بسیار شدید و مقاوم باشد
بیحسی یا ضعف پیشرونده ایجاد شود
بیاختیاری ادرار یا مدفوع بروز کند
جلوگیری از سیاتیک
اگر یک بار سیاتیک داشته باشید ، احتمال بازگشت آن وجود دارد. اما مراحلی وجود دارد که می توانید برای کاهش شانس بگیرید:
- به طور منظم تمرین کن.
- حفظ وضعیت خوب.
- برای بلند کردن اجسام سنگین ، روی زانوها خم شوید.
این مراحل می تواند در جلوگیری از صدمات کمر که ممکن است منجر به سیاتیک شود ، به شما کمک کند.