آرتروپلاستی مچ پا یا تعویض مفصل مچ پا یک روش جراحی پیشرفته است که برای درمان درد و ناتوانی شدید ناشی از تخریب مفصل مچ (بهویژه در اثر آرتروز پیشرفته، روماتیسم مفصلی یا آسیبهای مزمن) انجام میشود. در این جراحی، سطوح مفصلی استخوان ساق (تیبیا) و استخوان تالوس در مچ پا با پروتزهای مصنوعی از جنس فلز و پلیاتیلن پزشکی جایگزین میشوند تا حرکت مفصل بازیابی و درد کاهش یابد.
این عمل بیشتر برای بیمارانی انجام میشود که درد مزمن دارند، مفصل مچشان سفت و فرسوده شده، و دیگر درمانهای غیرجراحی مثل دارو یا فیزیوتراپی مؤثر نبودهاند. برخلاف روش قدیمی جوشدادن مفصل (آرتродز) که حرکت مچ را از بین میبرد، آرتروپلاستی مچ پا تلاش میکند حرکت طبیعی مفصل را حفظ کرده و کیفیت زندگی بیمار را افزایش دهد. البته انتخاب بیمار مناسب، تکنیک جراحی دقیق و مراقبتهای پس از عمل، نقش مهمی در موفقیت این روش دارند.
مراحل انجام آرتروپلاستی مچ پا
مراحل انجام آرتروپلاستی مچ پا به شرح زیر است:
- بیهوشی عمومی یا بیحسی اسپاینال
- استریل کردن ناحیه جراحی و ایجاد برش جلوی مچ پا
- تراشیدن یا برداشتن استخوانهای تخریبشده تیبیا و تالوس
- آمادهسازی بستر مناسب برای جایگذاری پروتز
- نصب اجزای فلزی و پلیاتیلنی پروتز در محل مفصل
- بررسی پایداری، تراز و دامنه حرکتی مفصل مصنوعی
- بخیهزدن لایهها و پانسمان ناحیه جراحی
- بیحرکت نگهداشتن مچ پا با آتل یا گچ
- انتقال به بخش برای شروع روند بهبودی و فیزیوتراپی
تشخیص ارتروپلاستی مچ پا
تشخیص اینکه آیا بیمار نیاز به آرتروپلاستی مچ پا دارد، بر پایهی ارزیابیهای بالینی و تصویربرداری تخصصی انجام میشود. در ادامه مراحل تشخیص رو بدون فاصله فهرستوار برات مینویسم:
• شرح حال کامل بیمار شامل درد مزمن، محدودیت حرکتی و تاثیر بر فعالیتهای روزمره
• معاینه فیزیکی مچ پا برای بررسی دامنه حرکت، حساسیت، تورم و ناپایداری
• بررسی سابقه آسیبدیدگی، آرتروز، روماتیسم یا شکستگیهای قدیمی
• تصویربرداری با رادیوگرافی ساده برای مشاهده فضای مفصل و وضعیت استخوانها
• تصویربرداری پیشرفته با CT یا MRI در صورت نیاز برای بررسی دقیقتر تخریب مفصل یا ارزیابی استخوان اطراف
• ارزیابی پاسخ بیمار به درمانهای غیرجراحی قبلی مثل دارو، فیزیوتراپی یا تزریق مفصلی
• بررسی سلامت عمومی بیمار، وضعیت استخوان، و آمادگی برای جراحی مفصل مصنوعی
مراقبت های قبل از جراحی آرتروپلاستی مچ پا
- انجام آزمایشهای کامل خون، قلب و عکسبرداری برای ارزیابی وضعیت عمومی بدن
- قطع مصرف داروهای رقیقکننده خون (مثل آسپرین یا وارفارین) طبق دستور پزشک
- کنترل بیماریهای زمینهای مثل دیابت، فشار خون یا مشکلات قلبی قبل از عمل
- اجتناب از سیگار و الکل حداقل دو هفته پیش از جراحی برای بهبود روند ترمیم
- مشاوره بیهوشی برای تعیین مناسبترین نوع بیهوشی یا بیحسی
- دوش گرفتن با محلولهای ضدعفونی در شب قبل از عمل برای کاهش خطر عفونت
- ناشتایی حداقل ۸ ساعت قبل از ورود به اتاق عمل
- هماهنگی با فیزیوتراپیست جهت آموزش تمرینات پس از عمل و نحوه استفاده از عصا یا واکر
- تهیه وسایل کمک حرکتی (مثل عصا، صندلی حمام یا جوراب ضدآمبولی) پیش از بستری شدن
- همراه داشتن تمام مدارک پزشکی، داروها و سوابق درمانی هنگام پذیرش در بیمارستان
مراقبت های بعد از جراحی آرتروپلاستی مچ پا
- بالا نگهداشتن پا برای کاهش ورم و جلوگیری از تجمع مایعات
- استفاده منظم از کمپرس سرد طبق دستور پزشک برای کنترل التهاب
- مصرف دقیق داروهای تجویز شده از جمله آنتیبیوتیکها و ضد دردها
- استفاده از جوراب ضدآمبولی یا داروهای رقیقکننده خون برای پیشگیری از لخته
- عدم تحمل وزن روی پا تا زمانی که پزشک اجازه دهد (معمولاً با عصا یا واکر)
- شروع فیزیوتراپی بهموقع برای جلوگیری از خشکی مفصل و بازیابی حرکت
- مراقبت از محل بخیه و تعویض پانسمان طبق دستور تیم درمان
- خودداری از خیسکردن محل جراحی تا زمان کشیدن بخیه یا ترمیم زخم
- رعایت رژیم غذایی سبک و غنی از پروتئین برای بهبود سریعتر بافتها
- حضور در ویزیتهای پیگیری و گرفتن عکسهای کنترل جهت بررسی قرارگیری صحیح پروتز
کاندیدای مناسب آرتروپلاستی مچ پا
جراح ارتوپد برای درمان مشکلات مفصل مچ پا ابتدا از روش خهای مانند ارو درمانی ، ورزش ، جلسات متعدد فیزیوتراپی و … استفاد می کند . در صورتی که روش های غیر جراحی برای درمان بیماری نتیجه نداشته باشد از روش جراحی مانند آرتروپلاستی مچ پا برای درمان بیمار استفاده می شود .
دلایل ایجاد آتروپلاستی مچ پا
مهم ترین دلایل ایجاد آرتروپلاستی مچ پا برای درمان آرتروز می باشد .
بیمارانی که دچار خشکی در ناحیه مچ پا می باشند می توانند از این روس استفاده نمایند .
افرادی که به راحتی نمی توانند مچ پای خود را حرکت دهند از این روش برای درمان مشکل خود استفاده می کنند .
برای کاهش دردهای شدید که با روش غیر جراحی درمان نشده اند بهترین روش می باشد .
هزینه انجام آرتروپلاستی مچ پا
برای برآورد هزینه در آرتروپلاستی مچ پا ابتدا به یک متخصص ارتوپد خوب مراجعه کنید . سپس بعد از بررسی شرایط مفصل مچ پا ، جراح ارتوپد چند نمونه آزمایش و تصویر برداری از مفصل انجام می دهد تا بتواند به دقت بیماری را تشخیص دهد . بعد از انجام برررسی های دقیق ابتدا باید روش های غیرجراحی را برای بیمار انجام می دهد . گاهی این روش ها با هزینه کمتر کمک به درمان بیمار می نماید . بعد از تشخیص روش آرتروپلاستی مچ پا با توجه به میزان مشکل هزینه به بیمار اطلاع داده می شود .
بعد جراحی چقدر باید استراحت کرد ؟
بعد از جراحيهاي تعويض مفصل،دوران ريكاوري شامل استراحت تا بهبود زخم و فروكش كردن درد اوليه و سپس فيزيوتراپي خواهد بود
سلام اقای دکتر من ۶ یا ۷ سال میشه که ساقه پام رو پلاتین گذاشتم و توی این ۶ ۷ سال نمیتونستم مچه پام رو تکون بدم و در راه رفتنم مشکل ایجاد شده بود الان نزدیکه یک هفتس که پلاتین داخله ساقمرو دراوردم اما همچنان نمیتونم اصلا مچه پام رو تکون بدم دکترم میگه بر اثر ضربه ی شدید مفصل خورد کردی و ارتروز شدید گرفتی و دیگه نمیشه کاریش کرد باید کاملا بیای و پاتو مفصلشو خشک کنیم که دیگه درد نداشته باشی ولی من ۲۲ سالمه و قبلا مربی هیپاپ بودم از وقتی که این بلا سرم اومده دیگه ورزشو باشگاهرو قطع کردم افسردگییه شدید گرفتم و خونه نشین شدم وهرروز اینقدر گریه میکنم که دیگه چشام ضعیف شده تروخدا شما میتونید برام یه کاری کنید من دوس دارم دوباره بتونم راه برم و دیگه کسی بهم نگه که پات میلنگه من حاظرم دردم دوبرابر این بشه اما پام نلنگه و مچه پام دوباره تکون بخوره که بتونم دوباره خوب راه برم تروخدا اقای دکتر شما کمکم کنید …وبعدش پاهام به شدت بد شکل شده و اصلا شکل پا نداره و ورم خیلی شدیدی داره تروخدا بهم بگید باید چیکار کنم یعنی دوباره خوب میشه باید چیکار کنم بخدا خسته شدم همین الان به سختی دارم تایپ میکنم چونکه صفحه ی گوشیم خیس شده با اشکام و حالو روزم خیلی بده خاهش میکنم کمکم کنید …چونکه دیگه اینطوری نمیتونم زندگی کنم و نمیخام پام رو اینطوری تحمل کنم مردنم خیلی بهتره از اینکه اینطوری دارم زندگی میکنم …خاهش میکنم یه راه حلی بهم بدین …ممنون…
سلام لطفا برای معاینه و تشخیص درست برای درمان به مطب مراجعه کنید