آرتروسکوپی شانه یکی از روشهای کمتهاجمی در پزشکی ارتوپدی است که برای تشخیص و درمان مشکلات مفصل شانه به کار میرود. این تکنیک نوین به دلیل مزایای فراوان، به یکی از پرطرفدارترین روشهای درمانی در میان بیماران و پزشکان تبدیل شده است.
در این مقاله به بررسی اهمیت، مراحل، مزایا، و مراقبتهای پس از آرتروسکوپی شانه میپردازیم.
آرتروسکوپی شانه چیست ؟
آرتروسکوپی شانه یک روش جراحی است که با استفاده از یک ابزار کوچک به نام آرتروسکوپ انجام میشود. این ابزار شامل یک دوربین ریز و ابزار جراحی بسیار دقیق است که از طریق برشهای کوچک وارد مفصل شانه میشود.
دوربین تصاویر زنده از داخل مفصل را به مانیتور انتقال میدهد و پزشک میتواند به طور دقیق به بررسی و درمان مشکلات شانه بپردازد.

کاربردهای آرتروسکوپی شانه
آرتروسکوپی شانه برای طیف وسیعی از مشکلات شانه استفاده میشود، از جمله:
- ترمیم پارگی تاندون روتاتور کاف (Rotator Cuff Tear)
رایجترین کاربرد؛ در ورزشکاران و افراد میانسال با پارگی جزئی یا کامل تاندون. - درمان سندرم گیر افتادگی شانه (Shoulder Impingement)
خارج کردن زائدههای استخوانی و بافتهای ملتهب که باعث فشار روی تاندونها میشوند. - درمان دررفتگیهای مکرر شانه (Instability)
ترمیم لابروم پارهشده (Bankart repair) و سفتکردن کپسول مفصلی. - برداشتن بافتهای ملتهب یا اضافی
مانند بورسیت مزمن یا سینوویتهای مقاوم به درمان دارویی. - درمان شانه یخزده (Frozen Shoulder)
آزادسازی چسبندگیهای داخل مفصل در موارد مقاوم به فیزیوتراپی. - درمان پارگی لابروم (Labral Tear)
مخصوصاً در ورزشکارانی که حرکات چرخشی شدید انجام میدهند (مثل بیسبال یا والیبال). - درمان آسیبهای غضروفی یا کندرومالاسی
صافکردن، ترمیم یا برداشت بخشهای فرسوده غضروف مفصل. - برداشتن اجسام آزاد داخل مفصل (Loose Bodies)
تکههای استخوان یا غضروف که باعث قفل شدن یا درد ناگهانی شانه میشوند. - درمان آرتروزهای خفیف تا متوسط مفصل آکرومیوکلاویکولار (AC joint)
اصلاح سطح مفصل یا برداشت بخش کوچکی از استخوان آکرومیون. - شستوشوی مفصل در صورت عفونت مفصلی (Septic Arthritis)
برای تخلیه عفونت و جلوگیری از تخریب مفصل.
مراحل انجام آرتروسکوپی شانه
- آمادگی پیش از جراحی:
- بیمار معمولاً تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی قرار میگیرد.
- پزشک محل جراحی را ضدعفونی کرده و نقاط ورود آرتروسکوپ را مشخص میکند.
- جراحی:
- چند برش کوچک در اطراف شانه ایجاد میشود.
- آرتروسکوپ وارد مفصل شده و تصاویر به مانیتور ارسال میشود.
- پزشک از ابزارهای جراحی دقیق برای اصلاح یا درمان مشکل استفاده میکند.
- پایان جراحی:
- پس از اتمام جراحی، برشها بخیه زده و محل جراحی بانداژ میشود.

مزایای جراحی آرتروسکوپی شانه
این روش نسبت به جراحیهای سنتی باز، مزایای بسیاری دارد، از جمله:
- کمتهاجمی بودن: برشهای کوچک و کمتر تهاجمی، باعث کاهش خونریزی و درد میشود.
- دوره نقاهت کوتاهتر: بیماران معمولاً سریعتر به فعالیتهای روزمره بازمیگردند.
- دقت بالا: تصاویر زنده و دقیق به پزشک کمک میکند تا مشکلات را با جزئیات بیشتری تشخیص و درمان کند.
- کاهش خطر عفونت: به دلیل کوچک بودن برشها، احتمال عفونت کاهش مییابد.
انواع جراحی آرتروسکوپی شانه
از موارد مهمی که متخصص ارتوپدی در درمان بیماری شانه باید به آن توجه داشته باشد این است که ابتدا روش های غیر جراحی را برای بیمار انجام دهد مانند استفاده از فیزوتراپی ، ورزش های مخصوص ، دارو درمانی و … در انتها در صورت عدم نتیجه از روش های غیر جراحی اقدام به جراحی ارتروسکوپی شانه نماید . برخی از مشکلاتی که در صورت عدم درمان با روش های غیر جراحی با روش آرتروسکوپی شانه صورت می گیرد مانند :
- در صورت وجود در رفتگی های مکرر از این جراحی استفاده می شود .
- انجام ترمیم و خارج نمودن لابروم در شانه
- ترمیم نمودن رباط شانه ها
- خارج نمودن غضروف و یا رباط در شانه ها
نکات قبل از آرتروسکوپش شانه
- در برخی مواقع نیاز به انجام چند آزمایش قبل از انجام جراحی آرتروسکوپش شانه می باشد .
- ممکن است متخصص ارتوپدی برای شما تصویربرداری با اشعه ایکس را انجام دهد .
- دو هفته قبل از انجام جراحی رتروسکوپی شانه از کصرف الکل خودداری کنید .
- کشیدن سیگار از 2 هفته ثقبل از جراحی ممنوع می باشد
- از چند روز قبل از جراحی نکاتی که پزشک برای تغذیه بیمار در نظر گرفته است باید رعایت شود .
و …
نکات مهم بعد از جراحی آرتروسکوپی شانه
- انجام ورزش سنگین بعد از جراحی آرتروسکوپی شانه در چند هفته اول توصیه نمی شود .
- ممکن است تا یک هفته بعد از جراحی دچار درد شود که بسیار طبیعی می باشد و پزشک برای رفع آن مسکن تجویز می کند .
- در برخی مواقع نیاز به فیزیوتراپی می باشد .
- از ماساژ دادن محل جراحی خودداری شود .
دوره نقاهت بعد از جراحی آرتروسکوپی شانه
در این جراحی نیاز به ماندن طولانی مدت در اتاق ریکاوری نمی باشد و بیمار 1 الی 2 ساعت در اتاق ریکاوری می ماند . نسبت به نظر جراح ارتوپدی ممکن است بیمار در بیمارستان بستری شود و یا خیر که در اکثر مواقع نیاز به بستری شدن ندارد .
چه کسانی به آرتروسکوپی شانه نیاز دارند؟
آرتروسکوپی شانه یک روش جراحی کمتهاجمی است که با استفاده از دوربین ظریف و ابزار مخصوص، داخل مفصل شانه بررسی و درمان میشود. این روش زمانی انجام میشود که درمانهای غیرجراحی (مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق) مؤثر نباشد یا آسیب ساختاری مشخصی وجود داشته باشد.
در ادامه، مهمترین افرادی که ممکن است به آرتروسکوپی شانه نیاز داشته باشند را فهرستوار معرفی میکنیم:
✅افرادی با پارگی تاندونهای شانه (مانند روتاتورکاف)
مخصوصاً اگر پارگی گسترده باشد یا با درد و محدودیت حرکتی شدید همراه باشد.
✅بیماران با گیر افتادگی شانه (Shoulder Impingement)
در مواردی که فضای بین استخوانها تنگ شده و باعث ساییدگی یا التهاب تاندونها میشود.
✅افرادی با دررفتگی مکرر شانه (ناتوانی در پایداری مفصل)
بهویژه در ورزشکاران یا افرادی با آسیب به لابروم (labrum).
✅افراد مبتلا به التهاب مزمن کیسههای مفصلی (بورسیت مزمن)
زمانی که دارو و فیزیوتراپی جواب نداده و درد ادامه دارد.
✅بیمارانی با آرتروز خفیف تا متوسط شانه
برای برداشتن بافتهای آسیبدیده یا صاف کردن سطوح مفصلی.
✅افرادی که جسم خارجی یا استخوان لق در مفصل دارند
مانند قطعات استخوانی یا غضروفی که حرکت مفصل را مختل کردهاند.
✅افراد با چسبندگی و خشکی شدید مفصل شانه (شانه یخزده)
در موارد مقاوم به درمان، آرتروسکوپی برای آزادسازی بافتهای سفت شده کاربرد دارد.
✅بیمارانی با عفونت مفصل شانه (نادر ولی اورژانسی)
برای شستوشو و تخلیه عفونت از مفصل.
نتیجهگیری
آرتروسکوپی شانه یک روش پیشرفته و موثر برای تشخیص و درمان مشکلات مفصل شانه است. این روش با داشتن مزایای فراوان مانند کمتهاجمی بودن، دقت بالا، و دوره نقاهت کوتاه، به یکی از انتخابهای اول پزشکان و بیماران تبدیل شده است. اگر با مشکلات شانه مواجه هستید و به دنبال راهکاری مطمئن و کمدردسر هستید، مشورت با یک متخصص ارتوپدی درباره آرتروسکوپی شانه میتواند بهترین گزینه برای شما باشد.
با ۵۴ سال سن بر اثر ورزش در بدنسازی در سال گذشته دچار پاره گی تاندون شانه راست شدم.اچند روز پیش پزشک پس از مشاهده ام آر ای بدلیل نازک شدن تاندون و عقب نشینی آن امکان آتروسکوپی را ممکن ندانست.
با توجه به درد و محدودیت چه درمان جایگزینی دارم؟